Ay evreleri nedir, kaç gün sürer?
Ay kendi ışığını yaymaz, Güneş’ten aldığı ışığı yansıtır. Dünya çevresinde dönerken Güneş’e göre konumu değiştiği için, bizim gördüğümüz aydınlık yüzü de değişir. Yeni aydan bir sonraki yeni aya geçen süre ortalama 29,53 gündür (sinodik ay); bu yüzden takvimde evreler her ay yaklaşık bir gün geri kayar. Dört ana evre vardır: yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün. Aralarında hilal ve şişkin ay evreleri yer alır. Doğum gününüzdeki evreye bakacaksanız tam yaşınızı yaş hesaplama aracından da öğrenebilirsiniz.
| Evre | Çevrimdeki yeri | Yaklaşık aydınlık |
|---|---|---|
| Yeni ay | 0. gün | %0 |
| Hilal (büyüyen) | 3,7. gün | %15 |
| İlk dördün | 7,4. gün | %50 |
| Şişkin ay (büyüyen) | 11,1. gün | %85 |
| Dolunay | 14,8. gün | %100 |
| Şişkin ay (küçülen) | 18,5. gün | %85 |
| Son dördün | 22,1. gün | %50 |
| Hilal (küçülen) | 25,8. gün | %15 |
Kaynak: hesaplanmıştır; ortalama sinodik ay 29,530589 gündür, aydınlık oranı (1 − cos(2π × konum)) ÷ 2 ile yaklaşıktır.
Tarihler nasıl hesaplanıyor?
Araç, internetten veri çekmez; evre saatlerini tarayıcınızda hesaplar. Yöntem, Jean Meeus’un “Astronomical Algorithms” kitabının 49. bölümündeki standart algoritmadır: ortalama evre anına, Ay’ın ve Güneş’in yörüngesindeki düzensizlikleri gösteren periyodik terimler eklenir. Çıkan zaman dinamik zamandadır; Dünya’nın dönüş hızındaki farkı gösteren delta-T düzeltmesiyle evrensel zamana (UT), ardından 3 saat eklenerek Türkiye saatine çevrilir.
Algoritma, NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nin yayımladığı evre tablosundan (Fred Espenak) seçilen 42 evreyle karşılaştırıldı: 2026 ve 2027’deki yeni ay, ilk dördün, dolunay ve son dördün anları. En büyük fark yarım dakikanın altında kaldı.
Kaynaklar arasında bir ya da iki dakikalık sapma normaldir: astronomik tablolar delta-T tahminleri ve yuvarlama yüzünden birbirinden küçük farklarla ayrılır. Gündelik kullanım için dakika hassasiyeti gerekmez.
Kasım ve Aralık 2026 evreleri
Tablodaki saatler Türkiye saatidir (TSİ, UTC+3). Aynı olay dünyanın her yerinde aynı anda yaşanır, yalnızca saat ve bazen tarih farklıdır.
| Evre | Tarih ve saat (TSİ) |
|---|---|
| Son dördün | 1 Kasım 2026, 23:28 |
| Yeni ay | 9 Kasım 2026, 10:01 |
| İlk dördün | 17 Kasım 2026, 14:47 |
| Dolunay | 24 Kasım 2026, 17:53 |
| Son dördün | 1 Aralık 2026, 09:08 |
| Yeni ay | 9 Aralık 2026, 03:51 |
| İlk dördün | 17 Aralık 2026, 08:42 |
| Dolunay | 24 Aralık 2026, 04:28 |
| Son dördün | 30 Aralık 2026, 21:59 |
Kaynak: bu sayfadaki aracın hesabı (Meeus, Bölüm 49); NASA GSFC tablosuyla karşılaştırıldı.
2027 yeni ay ve dolunay tarihleri
Ay evresi döngüsü takvim aylarından biraz kısadır (29,53 gün), bu yüzden yılda 12 ya da 13 yeni ay ve dolunay olabilir. Bu tarihlerin haftanın hangi gününe denk geldiğini 2027 takvimi (İngilizce) gösterir. 2027’de 13 yeni ay vardır; sonuncusunun dolunayı 2028’e düşer:
| Sıra | Yeni ay (TSİ) | Ardından dolunay (TSİ) |
|---|---|---|
| 1 | 7 Ocak 2027, 23:24 | 22 Ocak 2027, 15:17 |
| 2 | 6 Şubat 2027, 18:56 | 21 Şubat 2027, 02:23 |
| 3 | 8 Mart 2027, 12:29 | 22 Mart 2027, 13:43 |
| 4 | 7 Nisan 2027, 02:51 | 21 Nisan 2027, 01:27 |
| 5 | 6 Mayıs 2027, 13:58 | 20 Mayıs 2027, 13:58 |
| 6 | 4 Haziran 2027, 22:40 | 19 Haziran 2027, 03:44 |
| 7 | 4 Temmuz 2027, 06:01 | 18 Temmuz 2027, 18:44 |
| 8 | 2 Ağustos 2027, 13:04 | 17 Ağustos 2027, 10:28 |
| 9 | 31 Ağustos 2027, 20:40 | 16 Eylül 2027, 02:03 |
| 10 | 30 Eylül 2027, 05:36 | 15 Ekim 2027, 16:46 |
| 11 | 29 Ekim 2027, 16:36 | 14 Kasım 2027, 06:25 |
| 12 | 28 Kasım 2027, 06:24 | 13 Aralık 2027, 19:08 |
| 13 | 27 Aralık 2027, 23:12 | 12 Ocak 2028, 07:02 |
Kaynak: hesaplanmıştır. Her satır bir yeni ayı ve ardından gelen ilk dolunayı gösterir.
Türkiye saati ve dünya saatleri
Türkiye, Eylül 2016’dan beri tüm yıl UTC+3 saatini kullanır, yani yaz-kış saati değişikliği yoktur. NASA tabloları evrensel zamanla verir (UT); bu araç 3 saat ekleyerek TSİ’ye çevirir. Örneğin 24 Aralık 2026 01:28 UT’deki dolunay, Türkiye’de aynı günün 04:28’idir. Gece yarısına yakın bir evre, yurt dışındaki bir kullanıcı için bir önceki ya da sonraki güne denk gelebilir; bu yüzden uluslararası kaynaklarla tarih kıyaslarken saat dilimini kontrol edin.
Ay evresi ve dini günler
Yeni ayın hesaplanan anı, hilalin görülebildiği an değildir: hilal genellikle yeni aydan bir iki gün sonra gözle görülür. Ramazan, bayram ve kandil tarihleri Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından ilan edilir. Bu araç dini bir takvim değildir ve hilalin görülebilirliğini hesaplamaz. Evre saatleri Türkiye saatiyle verilir; başka bir şehirdeki karşılığını görmek için time zone converter kullanabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
Bugün Ay hangi evrede?
Araç açıldığında bugünün evresini, aydınlık oranını ve Ay’ın yaşını gösterir. Takvimde herhangi bir güne tıklayarak o günün öğlen 12:00 TSİ görünümüne bakabilirsiniz.
Aydınlık oranı neden “yaklaşık”?
Oran, evre saatleri arasında düzgün ilerleyen bir konumdan hesaplanır. Aydınlık oranı yüzde olarak verilir. Ay’ın yörüngesi hafif eliptik olduğu için gerçek aydınlanma ve görünen kalınlık birkaç yüzde farklı olabilir.
Güney yarımkürede ay neden ters görünür?
Gökyüzüne ters yönden baktığınız için. Çizimler Türkiye’den görünümdür: büyüyen ay sağdan aydınlanır. Güney yarımkürede aynı evre solda aydınlanmış görünür.
Kaynaklar
- NASA GSFC: Phases of the Moon 2001 to 2100 (Fred Espenak), karşılaştırma tablosu
- Meeus J. Astronomical Algorithms, 2. baskı, Willmann-Bell, 1998, Bölüm 49 (bağlantısız kaynakça).
Son gözden geçirme: 9 Kasım 2026.
İlgili araçlar